Bosh sahifa>Yangiliklar va Kengash>Kompniya yangiliklari
Operatsion zali tozalikni talab qiladi, lekin har bir kasalxona hududi uchun bitta tozalik darajasi mavjud emas. Talablar amalga oshiriladigan ish va mahalliy qo'llaniladigan standartlarga bog'liq. Ushbu qo'llanma operatsion zallarning darajalarini tushuntiradi va dorixonalar, intensiv terapiya va yangi tug'ilgan chaqaloqlarga yordam berish bo'limlari kabi boshqa hududlarni solishtiradi. Kasalxona egasi talablarni klinik va infeksiya nazorati jamoalari hamda loyihalashchilar bilan kelishib olishi kerak.
ISO darajasi sizga nima aytadi
ISO 14644-1 tozalik xonasidagi havoni uning tarkibidagi zarrachalar soni bo'yicha tasniflaydi. Daraja raqami qanchalik kichik bo'lsa, shunchalik kam zarrachalarga ruxsat beriladi. Masalan, ISO 5 sinfi uchun ruxsat etilgan zarrachalar chegarasi ISO 7 sinfiga qaraganda pastroq.
0,5 mikrometr va undan kattaroq zarrachalar uchun chegaraviy qiymatlar — har bir kub metr havoda
|
ISO sinf |
Har bir m³ dagi maksimal zarrachalar soni |
|
ISO sinfi 5 |
3,520 |
|
ISO 6-daraja |
35,200 |
|
ISO Class 7 |
352,000 |
|
ISO 8-sinf |
3,520,000 |
Bu raqamlar bakteriyalarni emas, balki zarrachalarni ifodalaydi. Zarracha testidan o'tish xona steril ekanligini yoki infektsiyalar sodir bo'lmasligini anglatmaydi. Tozalik, steril asboblar va klinik amaliyotlar qilish shu tarzda muhim ahamiyatga ega.
Jadval faqat zarrachalar chegarasini solishtiradi. U har bir operatsion xonada ISO 5-sinfni majburiy qilmaydi yoki ISO 8-sinfni barcha jarrolik jarayonlari uchun mos deb hisoblamaydi.
（Kasalxona operatsion xonalari uchun tozalik xonasi loyihasining prinsiplarini tushuntiruvchi sxematik diagramma ）
Nima uchun sinov sharoitlari muhim?
Hisobotda sinov o'tkazilgan maydon, zarrachalar hajmi va xona holati ko'rsatilishi kerak. 'Tinch holat' — o'rnatilgan jihozlar kelishilgan tartibda ishlaydi, lekin xonada hech qanday xodim yo'q. 'Operatsion holat' — xona kelishilgan xodimlar soni va faoliyatlar bilan ishlayapti. Bo'sh xonada olingan natija jarrolik jarayonida xona ishlash samaradorligini tasdiqlamaydi.
Shuningdek, talab butun operatsion xonani yoki operatsion stol atrofidagi belgilangan toza zona uchun amal qilishini tekshiring. Bitta toza zonada olingan sinov natijasi butun xonaning tozaligini tasdiqlamaydi.
Operatsion xonalarni loyihalash va qurish bo'yicha standartlar
ISO sinfi faqat operatsion xonaning texnik talablari qismidir. Mahalliy sog'liqni saqlash talablari shuningdek, ventilyatsiya, bosim, filtratsiya va infeksiya nazorati sohalarni ham qamrab oladi. Keyingi sahifadagi bozor taqqoslashida tekshirish uchun tanlangan havolalar keltirilgan.
Mahalliy hokimiyat tomonidan qabul qilingan va loyiha uchun belgilangan nashrlar hamda o'zgartirishlar dan foydalaning. Yangi nashr etilgan standart avtomatik ravishda har bir joyda qonuniy qabul qilingan versiya emas.
Kasalxona jamoasi va toza xona muhandislik kontraktori qo'llaniladigan qoidalar va har bir xonaning qanday foydalanilishi haqida kelishib olishlari kerak. Operatsiya turlari umumiy ro'yxatidan darajani tanlab olishdan saqlaning.
Tanlangan bozorlarda talablar
|
Bozor |
Tekshirish uchun havolalar |
Bu loyiha uchun nima ma'nosini anglatadi |
|
Amerika Qo'shma Shtatlari |
ASHRAE 170-2025 va 2026-yilgi FGI Kasalxona Kodlari, mahalliy qabul qilish va qo'llaniladigan o'zgartirishlar shartida. [3] |
Umumiy operatsion xona kirishida ijobiy bosim, kamida 20 ta umumiy ACH va 4 ta tashqi ACH talab qilinadi. Bu ventilyatsiya talablari bo'lib, avtomatik ravishda ISO 7-sinfga mos kelmaydi. [3] |
|
Yevropa Ittifoqi misollari |
Germaniya: DIN 1946-4:2018-09 va A1:2025-11. [5] |
Milliy sogʻliqni saqlash talablarini tekshiring. Nemis yoki fransuz standartlarini bitta Yevropa Ittifoqi kengaytirilgan ISO darajalash qoidasi sifatida qabul qilmang. Xona foydalanishi, havo qayta ishlashi va talab qilinadigan tasdiqlash birgalikda baholanishi kerak. |
|
Angliya |
NHS HTM 03-01, Qism A va B, 2021. [4] |
Anʼanaviy va ultra-tozalovchi ventilyatsiya, tasdiqlash va doimiy operatsiyalarni qamrab oladi. Bu ingliz tilidagi sogʻliqni saqlashga oid manba; u Yevropa Ittifoqi aʼzo davlatlarining milliy talablarini almashtirmaydi. |
|
O‘rta Aziya |
Sogʻliqni saqlash vazirligining buyrugʻi № KR DSM-96/2020, oʻzgartirilgan. [7] |
Milliy sanitariya qoidalari xona tozaligi toifalarini va havoda joylashgan mikrobiyal chegaralarni oʻz ichiga oladi. Bu toifalarni bevosita ISO zarracha sinflariga aylantirish mumkin emas. |
|
O‘rta Aziya |
SanQvaN 0020-22, oʻzgartirilgan; Bob 8 va Ilovalar 6 va 8. [8] |
Ventilyatsiya va bakterial havo tozaligini qamrab oladi. Loyihada koʻrsatilgan har qanday ISO zarracha sinfi bilan birga ushbu milliy talablarni tekshiring. |
|
Yaqin Sharq |
MOH Kasalliklar Hosilasi Qo'llanmasi Tekshirish Ro'yxatlari, 2020; Saudiya Arabistonining Mexanik Qonuni SBC 501, qo'llaniladigan nashri va yangilanishlari bilan. [9] |
E'lon qilingan MOH ro'yxatida HEPA filtratsiyasi, musbat bosim, kamida 20 ACH va 20% yangi havo talab qilinadi. Hozirgi litsenziyalash va loyiha talablari haqida mas'ul organ bilan tasdiqlang. |
|
Yaqin Sharq |
Dubay uchun DHA Sog'liqni Saqlash Infratuzilmasi Qo'llanmasi; Abu-Dabi uchun DoH Sog'liqni Saqlash Infratuzilmasi Qo'llanmasi. [10] |
Talablar emirat va ob'ektni turiga qarab o'zgaradi. Dubayning mutaxassislarga mo'ljallangan kasalliklar hosilasi standarti, 2026-yil 30-iyun kuni kuchga kiradi, operatsion zallarda havo oqimi va zonalashtirish DHA HFG talablariga mos kelishini talab qiladi. [10] |
ACH — soatlik havo almashinuvi. Bu bozorlarning tanlangan namunalari bo'lib, bir-biriga almashtiriladigan klassifikatsiya tizimlari emas. Ro'yxatda ko'rsatilmagan mamlakatlarda chet el standartlarini qo'llashdan oldin mahalliy sog'liqni saqlash talablarini tasdiqlang.
Boshqa kasalliklar hosilasidagi tozalik talablari
O'ziga xos ISO tasnifi kerak bo'lmasa ham, kasalxona tozalik zonasi doim ham ISO tasnifiga ega bo'lishi shart emas. Jadvalda foydalanish maqsadiga ko'ra asosiy talablar solishtirilgan. USP va CDC misollar — AQSH manbalaridir; darajani tanlashdan oldin amal qiladigan mahalliy qoidalar va rejalashtirilayotgan aniq faoliyatlar haqida aniqlab oling.
|
Kasalxona hududi |
Havoning tozaligi yoki ISO maqsadi |
Havo oqimi va gigiyena talablari |
|
Dorilarni tayyorlash |
Belgilangan toza zona. Rejalashtirilayotgan ish steril kompounding sifatida hisoblanishini tasdiqlang. [11,12] |
Tayyorlashni chuvashlar va kontaminatsiya manbalaridan uzoqda ushlab turish kerak. Tozalanadigan sirtlardan va aseptik usulda ishlashdan foydalaning. [11] |
|
Steril kompounding |
USP <797> to'plami misoli: ISO 5 sinfi ish zonasi, ISO 7 sinfi yordamchi xonasi va ISO 8 sinfi old xona. [12] |
Musbat bosimli xonalarda tayyorlash jarayoni himoyalangan. Jihozlar va aralashtirish turiga qarab ruxsat etilgan joylashuv aniqlanadi. [12] |
|
Steril kompounding |
USP <797>/<800> to'plami misoli: ISO 5 sinfi konteynerli ish zonasi, ISO 7 sinfi yordamchi xonasi va old xona. [12,13] |
Yordamchi xona manfiy bosimda. Ham konteynerli shkaf, ham xona tashqi havoga chiqariladi. [13] |
|
Intensiv terapiya bo'limi |
Mahalliy intensiv terapiya talablari qoidalariga amal qiling. Intensiv terapiya bo'limi avtomatik ravishda ISO 7 yoki ISO 8 sinfiga mos kelmaydi. [3,14] |
Ventilyatsiya, filtratsiya va harorat/namlik nazorati parametrlarini ko'rsating. Izolyatsiya va himoya xonalari uchun alohida bosim sozlamalari kerak. [2,14] |
|
Yangi tug'ilganlarga intensiv terapiya |
Yangi tug'ilganlarga intensiv terapiya talablaridan foydalaning; xona nomi o'zini ISO sinfi sifatida belgilamaydi. [3,14] |
Bebeklar uchun filtrlangan havo, barqaror harorat/namlik va shamollashsiz havo oqimi ta'minlang. Talab qilinadigan bosim munosabatini tasdiqlang. [14] |
|
Yangi tug'ilgan chaqaloqlar uchun yotoq xonasi |
Oddiy yangi tug'ilgan chaqaloqlarga yordam ko'rsatishning o'z talablari bor; avtomatik ravishda NICU spetsifikatsiyasini qo'llamang. [3,14] |
Bolalarga yordam ko'rsatish darajasiga mos ravishda ventilyatsiya, bosim va issiqlik sharoitlarini sozlang. Ehtimoliy ifloslangan havoni tashqarida ushlab turing. [14] |
|
Jarrohlik xonasi |
Rejalashtirilgan jarrohlik amaliyoti va infeksiya xavfi asosida talablarni belgilang; barcha jarrohlik xonalari uchun yagona ISO darajasi yo'q. [3] |
Havo oqimi, filtratsiya va bosim talablarini belgilashdan oldin klinik foydalanishni tasdiqlang. [3] |
|
Himoya muhit |
Allogenik stvol hujayralari transplantatsiyasi qabul qiluvchi kabi tanlangan bemorlar uchun; bu universal ISO darajasi emas. [11] |
CDC misoli: GEPF filtratsiyalangan havoni yetkazish, ijobiy bosim va kamida 12 marta soatlik havo almashinuvi (ACH). [11] |
|
Havoda tarqaladigan infektsiyalarni izolyatsiya qilish |
Havoda tarqaladigan infektsiyalarni o'rab turgan hudud. Faqat ISO zarrachalar natijasi bitta o'lchov bilan shu hududni to'liq o'rab turganligini tasdiqlamaydi. [2] |
Salbiy bosim va nazorat qilinadigan chiqarish. CDC misoli: yangi yoki qayta ta'mirlangan xonalarda kamida 12 marta soatlik havo almashinuvi (ACH). [2] |
|
Steril ishlov berish |
Dekontaminatsiya, tozalash va tayyorlash, steril saqlash — alohida joylarda amalga oshiriladi; bitta ISO darajasi butun bo'limni qamrab olmaydi. [14] |
Irritatsiya qiluvchi (soxta) va toza ish jarayonlarini ajratib o'tkazish. Havoning harakati tozaro hududlardan ifloslanishga moyil hududlarga tomon yo'naltiriladi. [14] |
Dorixonalar uchun misollar toza xona komplekslarini ko'rsatadi; ISO sinflari ko'rsatilgan sinf yoki undan tozaro ekanligini anglatadi. USP <797> shuningdek, cheklangan 1-tur dorilarni ajratilgan hududda tayyorlashga va maxsus izolyator usullariga ruxsat beradi. Dorixona rahbari bilan moslik va foydalanish muddati chegaralarini tasdiqlang. [12,13]
Xonani toza tutadigan nima
Filtratsiya qilingan havo mo'ljallangan joyga yetib borishi va xona ichida loyihalangan tartibda harakatlanishi kerak. Jarrohlik chiroqlari, shifta osilgan jihozlar va katta narsalar havo oqimini buzishi mumkin, shuning uchun ularning joylashuvi loyihalash paytida hisobga olinishi kerak. [4]
Soatlik havo almashinuvi (ACH) — bu bir soatda beriladigan havoning miqdorini o'lchaydi. Masalan, 20 ACH — bu bir soatda xona hajmining 20 baravariga teng havo berishni anglatadi. ACH faqat ISO darajasini tasdiqlamaydi; haqiqiy zarrachalar soni hali ham sinovdan o'tkazilishi kerak. [4]
Oddiy operatsion xonalarda odatda qo'shni joylarga nisbatan musbat bosim saqlanadi. Bu havo oqimini tashqariga yo'naltirishga va atrofdagi hududlardan havo kirishini cheklashga yordam beradi. Havoda tarqaladigan infektsiyalarga ega bemorlar uchun maxsus infektsiya nazorati rejalari kerak; infektsiyalangan jarohat o'zini o'zi boshqarish uchun operatsion xonani manfiy bosimli qilish sababi emas. [2]
Filtratsiya tanlovi mos xona va mahalliy talablarga mos kelishi kerak. Ba'zi standartlar operatsion zal uchun yuqori samaradorlikdagi (HEPA) filtrlardan foydalanishni talab qiladi; boshqa tizimlar esa xonalarning foydalanish maqsadiga qarab talablarni farqlaydi. Filtrlar ham to'g'ri o'rnatilishi va sinovdan o'tkazilishi kerak. [3,4,9]
Foydalanishdan oldin xonani tekshirish
Xonani foydalanishga topshirishdan oldin yakuniy o'rnatilgan tizimni tasdiqlangan loyiha asosida sinovdan o'tkazing. Tekshiruvlar odatda havo hajmi, bosim, havo oqimi yo'nalishi, harorat va namlikni o'z ichiga oladi. Qo'llaniladigan ko'rsatmalar talab qilganda filtr sinovlari va havoda uchraydigan mikroorganizmlarga oid sinovlar hamda ISO klassi belgilangan joylarda zarrachalar sonini hisoblash ham bajariladi. O'lchangan natijalar va sinov sharoitlari qayd etiladi. [4]
Shuningdek, kasalxona amaliy texnik xizmat ko'rsatish rejasi ham talab qiladi. Xodimlar ishlash samaradorligini qanday tekshirish, nuqsonlarni qayerga xabar berish va texnik xizmat ko'rsatishni qanday tashkil qilishni bilishlari kerak. Eshiklarni mumkin qadar yopiq tutish hamda havo gratellari to'silmasligini ta'minlash ventilyatsiya tizimining mo'ljallangan vazifasini bajarishiga yordam beradi. [2,4]
Loyihalash boshlanishidan oldin nimalarni kelishib olish kerak
Har bir xona qanday protseduralar uchun foydalaniladi?
Qaysi standartlar va nashrlar mahalliy darajada amal qiladi?
Tozalik talabi qaysi hududni va sinov sharoitlarini qamrab oladi?
Qaysi topshirish sinovlari va doimiy texnik xizmat ko'rsatish talab qilinadi?
EN
AR
NL
FI
FR
DE
EL
HI
IT
JA
KO
PT
ES
RU
TL
ID
UK
VI
TH
HU
TR
MS
LA
BN
MN
MY
UZ
KK
